Máy bay Learjet 60 ở Florida: Nghi vấn vỡ rời trên không trung trước cú lao xuống như tên lửa
NTSB công bố giả thuyết vỡ cấu trúc trên không
Ngày 2/11, đại diện Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) Tom Chapman cho biết, cuộc điều tra vụ máy bay Learjet 60 rơi tại khu dân cư Greenacres, hạt Palm Beach ngày 1/11 đang tập trung vào khả năng phi cơ bị hư hỏng và rã khung vỏ ngay trên không trung trước khi va chạm với mặt đất. Vụ tai nạn khiến tất cả 9 người trên khoang thiệt mạng.
“Thời tiết xấu là trọng tâm điều tra hàng đầu của chúng tôi. Chúng tôi đã thu thập được một số bằng chứng cho thấy chiếc máy bay có thể đã bị tổn thương cấu trúc trên không trước khi đâm xuống đất, và nhiều mảnh vỡ có thể phân tán ở vị trí cách xa hiện trường chính”, Chapman thông báo.
Các chuyên gia giải thích, khi máy bay lao xuống với tốc độ cực lớn từ độ cao hàng nghìn mét, lực tác động động học lên thân máy bay có thể vượt quá giới hạn chịu đựng của vật liệu, dẫn đến hiện tượng vỡ rời các bộ phận ngay trên bầu trời. Cú va chạm cuối cùng đã tạo ra một hố sâu lớn ven đường, sát lối vào khu dân cư, đồng thời gây ra đám cháy dữ dội bao phủ toàn bộ hiện trường. Theo hồ sơ bảo trì, chiếc Learjet 60 được trang bị hộp đen ghi âm buồng lái, song đến thời điểm hiện tại các nhà điều tra vẫn chưa xác nhận chắc chắn thiết bị này còn nguyên vẹn hay không.
Thời tiết dông bão và hiện tượng băng trong nguy hiểm
Dữ liệu theo dõi chuyến bay và bản ghi âm liên lạc cho thấy, trước khi xảy ra sự cố, phi cơ đã bay thẳng vào vùng dông đối lưu phát triển mạnh ở phía Florida. Ban đầu, nữ phi công chỉ báo với kiểm soát không lưu Miami rằng máy bay gặp nhiễu động mức trung bình và hiện tượng đóng băng nhẹ, vẫn hoàn toàn trong tầm kiểm soát. Nhiệt độ ngoài trời ở độ cao bay lúc đó xuống đến -47°C, kèm theo mưa.
Tuy nhiên, các chuyên gia hàng không cảnh báo, loại băng mà máy bay gặp phải có thể là “băng trong” – lớp băng trong suốt bám chặt vào bề mặt cánh, làm thay đổi đặc tính khí động học và mang mức độ nguy hiểm cao hơn nhiều so với băng đục thông thường.
Chỉ trong thời gian ngắn sau báo cáo ban đầu, tình hình đột ngột xấu đi nghiêm trọng. Máy bay bắt đầu mất độ cao với tốc độ bất thường, phi công liên tục phát tín hiệu khẩn cấp. Dữ liệu từ trang ADS-B Exchange cho thấy phi cơ đã giảm độ cao khoảng 8.200 mét chỉ trong vòng một phút trước khi mất tín hiệu hoàn toàn. Một số số liệu khác thậm chí ghi nhận tốc độ rơi đạt 9.100 – 9.700 mét mỗi phút, tương đương tốc độ va chạm gần 600 km/h khi chạm đất.
Chuyên gia phân tích cơ chế mất kiểm soát hoàn toàn
Jeff Guzzetti, cựu điều tra viên của NTSB và Cục Hàng không Liên bang Mỹ, nhận định các bộ phận quan trọng ở phần đuôi máy bay có thể đã bị rụng ra khi phi cơ đi qua vùng nhiễu động mạnh, hoặc trong giai đoạn đầu lao đầu xuống với tốc độ cao. Đây có thể là nguyên nhân cốt lõi khiến phi công hoàn toàn mất khả năng điều khiển, dẫn đến quỹ đạo lao thẳng xuống đất “như tên lửa” như nhiều đoạn video mạng xã hội ghi lại được.
John Cox, cựu phi công thương mại và chuyên gia an toàn hàng không, cho biết những điều kiện thời tiết mà máy bay gặp phải “đủ để khiến mọi phi công phải khiếp sợ”. Ông giải thích, thông thường ở độ cao bay thường và nhiệt độ thấp như vậy, hơi nước chỉ tồn tại dưới dạng tinh thể băng và trượt qua thân máy bay mà không gây nguy hiểm. Nhưng khi đi vào lõi dông đối lưu, sự pha trộn giữa giọt nước siêu lạnh và gió giật mạnh có thể gây ra hiện tượng đóng băng nhanh chóng và tổn hại nghiêm trọng cấu trúc phi cơ.
Các bản đồ thời tiết cũng xác nhận, vào khoảng 12h47-12h48 ngày 1/11, máy bay đã cắt ngang qua vùng dông nhiệt phát triển nhanh ở khu vực Royal Palm Beach, cách trung tâm thành phố Palm Beach khoảng 13 km về phía tây. Vùng này lúc đó có mưa lớn kèm sấm sét và gió giật mạnh, là điều kiện cực kỳ nguy hiểm cho các chuyến bay hạng nhẹ.
Bối cảnh chuyến bay và hướng điều tra tiếp theo
Chiếc Learjet 60 khởi hành từ sân bay quốc tế Austin-Bergstrom ở Texas vào lúc 10h37 ngày 1/11, dự kiến hạ cánh tại sân bay Bắc Eleuthera ở Bahamas. Tổ lái đã chọn lộ trình bay thẳng qua Florida, bất chấp cảnh báo về vùng thời tiết bất ổn trên đường đi.
Hiện tại, các đội ngũ điều tra đang mở rộng khu vực tìm kiếm mảnh vỡ xung quanh hiện trường để xác nhận giả thuyết vỡ cấu trúc trên không, đồng thời phân tích chi tiết dữ liệu thời tiết, hồ sơ bảo trì phi cơ và quyết định của tổ lái. Kết quả điều tra cuối cùng dự kiến sẽ được công bố trong vài tháng tới, làm rõ nguyên nhân gốc rễ của thảm kịch hàng không này.
